🧾 De belastingtijdreis

Wat betaal je eigenlijk aan belasting op alledaagse producten? Bekijk de tarieven van vroeger tot nu.

Kies een product

Klik op een product en ontdek welk btw-tarief van toepassing is, hoe dat tarief door de jaren heen veranderde en welke andere belastingen een rol spelen.

🥕
Groente & fruit
Btw door de jaren heen
🛒
Boodschappen
Het lage btw-tarief
⛽
Brandstof
Btw + accijns
🥤
Frisdrank
Btw + verbruiksbelasting

🥕 Groente & fruit

Groente en fruit vallen onder het verlaagde btw-tarief voor voedingsmiddelen.

Nu: 9% btw

📈 De btw op groente door de jaren heen

10%
8%
6%
4%
2%
0%
1969 1983 1984 1986 2018 2019

🥕 Van 4% naar 9%

Toen de Nederlandse btw op 1 januari 1969 werd ingevoerd, gold voor eerste levensbehoeften een verlaagd tarief van 4%. Voedingsmiddelen vielen daaronder.

Het lage tarief bleef vervolgens jarenlang 4%. In 1984 werd het 5% en vanaf 1 oktober 1986 werd het 6%.

Dat bleef zo tot 1 januari 2019. Toen werd het verlaagde btw-tarief verhoogd van 6% naar 9%.

Voor groente en fruit betekent dat dat het btw-tarief sinds de invoering van de btw meer dan verdubbeld is: van 4% naar 9%.

1969
4% btw
De btw wordt ingevoerd. Voedingsmiddelen vallen onder het lage tarief.
1984
5% btw
Het verlaagde tarief stijgt van 4% naar 5%.
1986
6% btw
Vanaf 1 oktober wordt het lage tarief 6%.
2019
9% btw
Het lage tarief stijgt van 6% naar 9%.
2026
9% btw
Het huidige verlaagde btw-tarief is 9%.
Bronnen:
Belastingdienst – btw-tarieven en voedingsmiddelen.
Historische btw-tarieven Nederland vanaf 1969.
Wet op de omzetbelasting 1968.

🛒 Boodschappen

Veel gewone voedingsmiddelen vallen onder het verlaagde btw-tarief. Let op: niet ieder product in de supermarkt heeft hetzelfde tarief.

Veel voedingsmiddelen: 9% btw

Wat valt hieronder?

De Belastingdienst rekent onder andere eetwaren en niet-alcoholhoudende dranken tot voedingsmiddelen. Deze vallen onder het 9%-tarief.

Alcoholhoudende dranken vallen niet onder deze voedingsmiddelenregeling.

1969
4%
Verlaagd tarief voor eerste levensbehoeften.
1984
5%
Verlaagd tarief.
1986
6%
Verlaagd tarief.
2019
9%
Het lage tarief wordt verhoogd naar 9%.
2026
9%
Huidig verlaagd btw-tarief.

⛽ Brandstof

Bij brandstof is het interessant om onderscheid te maken tussen btw en accijns.

Nu: 21% btw + accijns

Waarom betaal je belasting over belasting?

Benzine en diesel hebben naast btw ook te maken met accijns. De accijns is een bedrag per hoeveelheid brandstof.

De btw wordt vervolgens berekend over de verkoopprijs waarin belastingen en andere kosten zijn verwerkt.

Daardoor bestaat de prijs aan de pomp uit meerdere onderdelen. In een uitgebreide versie van deze tool kunnen we die onderdelen per jaar naast elkaar zetten.

1969
12% algemeen btw-tarief
Het algemene btw-tarief bij invoering.
1984
19% algemeen btw-tarief
2001
19% algemeen btw-tarief
2012
21% algemeen btw-tarief
2026
21% btw

🥤 Frisdrank

Bij frisdrank kunnen meerdere belastingen samenkomen: btw én verbruiksbelasting.

9% btw + verbruiksbelasting

🥤 Geen officiële "suikertaks"

Wat vaak de "suikertaks" wordt genoemd, heet officieel verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken.

Deze belasting geldt niet alleen voor suikerhoudende frisdrank. Ook bepaalde vruchtensappen, groentesappen, alcoholvrij bier en andere alcoholvrije dranken vallen eronder.

Sinds 1 januari 2024 geldt voor de betreffende alcoholvrije dranken één tarief van €26,13 per hectoliter.

Voor niet-gezoet of gearomatiseerd mineraalwater is de verbruiksbelasting vanaf 2024 vervallen.

2016
€8,83 per hectoliter
Eén tarief voor de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken.
2024
€26,13 per hectoliter
Het tarief wordt fors verhoogd.
2026
€26,13 per hectoliter
Huidig tarief.
Bron: Belastingdienst / Douane – Verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken.